جلوگیری از ترک خوردن و خشک شدن کفش چرم

چرم به عنوان یکی از اصیل ترین و ماندگار ترین متریال های طبیعی در صنعت مد و پوشاک شناخته می شود که همواره جایگاه ویژه ای در خلق استایل های شیک و کلاسیک داشته است. با این حال استفاده از این متریال ارزشمند نیازمند آگاهی از اصول مراقبتی خاصی است تا بتواند زیبایی و درخشش اولیه خود را در طول زمان حفظ نماید.

بسیاری از افراد پس از تهیه یک جفت پاپوش چرمی با کیفیت با گذشت زمان شاهد افت کیفیت و از بین رفتن بافت طبیعی آن می شوند که این موضوع غالبا ریشه در عدم رعایت نکات اصولی در زمینه نگهداری صحیح از این محصول دارد. چرم طبیعی همانند پوست بدن انسان دارای منافذ متعددی است که برای حفظ شادابی و انعطاف پذیری خود به رطوبت و تغذیه مداوم نیاز دارد و در صورت بی توجهی به این نیاز اساسی دچار آسیب های جبران ناپذیری می گردد که ظاهر آن را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.

یکی از رایج ترین و مخرب ترین مشکلاتی که مصرف کنندگان با آن مواجه می شوند پدیده ترک خوردن کفش چرم است که نه تنها جلوه بصری آن را از بین می برد بلکه ساختار و مقاومت آن را نیز به شدت کاهش می دهد.

علت خشک شدن و ترک خوردن کفش چرم

برای درک بهتر چرایی بروز آسیب در بافت چرم در ابتدا باید ساختار بیولوژیکی و طبیعی این متریال را به صورت دقیق مورد بررسی قرار دهیم تا بتوانیم با دیدگاهی علمی تر به مراقبت از آن بپردازیم. چرم طبیعی از شبکه ای پیچیده از الیاف و کلاژن تشکیل شده است که در زمان حیات حیوان توسط چربی های طبیعی بدن تغذیه و مرطوب نگاه داشته می شود.

پس از دباغی و تبدیل شدن به محصول نهایی این منبع تغذیه طبیعی قطع می گردد و اگر جایگزین مناسبی برای آن فراهم نشود بافت چرم به سرعت رطوبت درون خود را از دست می دهد و این خشکی مفرط در نهایت به ترک خوردن کفش چرم مردانه منتهی می گردد که یکی از ناخوشایند ترین اتفاقات برای علاقه مندان به استایل های چرمی به شمار می رود.

عوامل محیطی متعددی در تسریع روند از دست رفتن رطوبت و چربی چرم نقش دارند که قرار گرفتن مداوم در معرض نور مستقیم خورشید یکی از مخرب ترین آن ها محسوب می شود. اشعه ماوراء بنفش خورشید با نفوذ به لایه های عمقی چرم باعث شکسته شدن پیوند های شیمیایی درون الیاف آن می گردد و با تبخیر سریع چربی های محافظ سطح چرم را به شدت خشک و شکننده می سازد.

علاوه بر این تغییرات شدید دمایی و قرار گرفتن در محیط های بسیار گرم یا بسیار سرد نیز می تواند انعطاف پذیری طبیعی چرم را کاهش داده و آن را در برابر فشارهای فیزیکی ناشی از راه رفتن آسیب پذیر تر نماید.

رطوبت بیش از حد و تماس مکرر با آب یکی دیگر از دلایل اصلی از بین رفتن کیفیت چرم است که شاید در نگاه اول کمی متناقض به نظر می رسد اما تاثیرات بسیار مخربی به همراه دارد. زمانی که چرم خیس می شود آب وارد منافذ آن شده و با چربی های طبیعی و روغن های محافظ موجود در آن پیوند می خورد و در هنگام تبخیر شدن این چربی ها را نیز به همراه خود از درون بافت چرم خارج می کند.

تکرار این چرخه خیس و خشک شدن به مرور زمان الیاف چرم را کاملا تهی از مواد مغذی می نماید و زمینه را برای بروز مشکلاتی نظیر ترک خوردن کفش چرم فراهم می کند که در صورت عدم رسیدگی به موقع می تواند به پارگی کامل محصول منجر شود.

تجمع گرد و غبار و آلودگی های محیطی بر روی سطح رویه نیز از جمله عواملی است که غالبا توسط مصرف کنندگان نادیده گرفته می شود اما تاثیر بسزایی در کاهش عمر مفید محصول دارد. ذرات ریز گرد و غبار همانند اسفنج عمل کرده و رطوبت و چربی موجود در لایه های سطحی چرم را به خود جذب می کنند و از سوی دیگر در هنگام راه رفتن همانند سمباده ای ظریف روی بافت چرم کشیده می شوند. این سایش مداوم و از بین رفتن لایه محافظ باعث می شود که چرم در نواحی پر تنش مانند قسمت خمیدگی پنجه مقاومت خود را از دست داده و دچار شکستگی های عمیق گردد.

بهترین روش های جلوگیری از ترک خوردن کفش چرمی

پیشگیری همواره بهترین و موثرترین راهکار برای حفظ کیفیت و زیبایی محصولات چرمی است و اجرای یک روتین مراقبتی منظم می تواند شما را از پرداخت هزینه های گزاف برای تعمیر یا تعویض پاپوش هایتان بی نیاز سازد. اولین قدم در این مسیر پاکسازی مداوم و اصولی سطح رویه از هرگونه آلودگی و گرد و غبار است که باید پس از هر بار استفاده و پیش از قرار دادن در جاکفشی انجام پذیرد.

استفاده از یک برس مویی نرم یا پارچه ای لطیف و نخی برای پاک کردن ذرات نشسته بر روی چرم به منافذ آن اجازه تنفس می دهد و از مسدود شدن آن ها جلوگیری می کند که این امر نقش بسیار پررنگی در جلوگیری از ترک خوردن پس از خرید کفش چرم مردانه ایفا می نماید.

پس از پاکسازی تغذیه و رطوبت رسانی به بافت چرم از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و باید با استفاده از محصولات استاندارد و سازگار با نوع چرم صورت پذیرد. استفاده از نرم کننده ها و لوسیون های مخصوص چرم باعث می شود تا الیاف خشک شده مجددا انعطاف پذیری خود را به دست آورند و در برابر فشار های وارده در هنگام راه رفتن مقاومت بیشتری از خود نشان دهند.

عادات صحیح در هنگام پوشیدن و درآوردن پاپوش ها نیز از جمله نکات ظریفی است که رعایت آن ها تاثیر چشمگیری در حفظ فرم اولیه و جلوگیری از ایجاد شکستگی در نواحی مختلف دارد. استفاده از پاشنه کش در هنگام پوشیدن از وارد آمدن فشار مضاعف به قسمت پشتی و تغییر شکل آن جلوگیری می کند و همچنین باز کردن کامل بند ها پیش از درآوردن باعث می شود تا ساختار رویه دچار کشیدگی های نامتعارف نگردد.

علاوه بر این توصیه می شود که از پوشیدن متوالی و هر روزه یک جفت پاپوش چرمی خودداری نمایید و به آن ها حداقل بیست و چهار ساعت زمان استراحت بدهید تا رطوبت ناشی از تعریق پا به طور کامل تبخیر گردد.

ایجاد یک لایه محافظ بر روی سطح رویه با استفاده از اسپری های ضد آب و محافظت کننده می تواند سدی مقاوم در برابر نفوذ رطوبت و آلودگی های محیطی ایجاد نماید و از آسیب های ناشی از عوامل خارجی پیشگیری کند. این اسپری ها با ایجاد پوششی نامرئی بر روی منافذ بدون جلوگیری از تنفس طبیعی چرم مانع از نفوذ قطرات آب به درون الیاف می شوند و در فصول سرد و بارانی سال از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند.

تمدید دوره ای این لایه محافظ بسته به میزان استفاده و شرایط آب و هوایی می تواند به شکل قابل توجهی از فرسودگی زودرس و ترک خوردن کفش چرم جلوگیری به عمل آورد.

معرفی بهترین روغن و واکس برای نرم کردن چرم

انتخاب محصول مناسب برای تغذیه و محافظت از متریال های چرمی یکی از چالش برانگیزترین مراحل در پروسه نگهداری است زیرا بازار مملو از محصولاتی است که هر یک ادعای بهترین بودن را دارند.

به طور کلی محصولات مراقبتی به سه دسته اصلی روغن ها کرم ها و واکس ها تقسیم می شوند که هر کدام عملکرد و کاربرد مختص به خود را دارند و باید بر اساس نیاز دقیق چرم انتخاب شوند. برای جلوگیری از بروز آسیب های ساختاری و ترک خوردن کفش چرم آشنایی با ترکیبات و نحوه عملکرد هر یک از این محصولات امری کاملا ضروری و اجتناب ناپذیر است که به مصرف کننده در تصمیم گیری صحیح کمک می کند.

روغن های طبیعی مانند روغن سم گاو یا روغن مینک از جمله قدیمی ترین و موثرترین موادی هستند که برای نرم کردن و بازگرداندن رطوبت به الیاف بسیار خشک شده مورد استفاده قرار می گیرند. این روغن ها به دلیل ساختار مولکولی خاص خود قدرت نفوذ بسیار بالایی دارند و می توانند به عمیق ترین لایه های بافت نفوذ کرده و الیاف کلاژن را به صورت عمقی تغذیه نمایند.

با این حال استفاده بیش از حد از روغن ها می تواند باعث نرم شدن بیش از حد ساختار و تغییر رنگ متریال گردد بنابراین استفاده از آن ها باید با دقت و تنها در مواقعی که خشکی به حدی است که خطر ترک خوردن کفش چرم وجود دارد انجام پذیرد.

کرم های چرم گزینه ای بسیار متعادل تر و ایده آل تر برای استفاده های مکرر و روتین های مراقبتی منظم محسوب می شوند که علاوه بر رطوبت رسانی به حفظ رنگ و ظاهر نیز کمک شایانی می کنند.

این کرم ها ترکیبی از روغن های سبک و رنگدانه های طبیعی هستند که به خوبی در منافذ نفوذ کرده و بافت را انعطاف پذیر و شاداب نگاه می دارند بدون اینکه حالت چرب و چسبنده ای بر روی سطح رویه ایجاد نمایند. استفاده از کرم های با کیفیت و مطابق با رنگ اصلی رویه یکی از بهترین روش ها برای پوشش دادن خط و خش های سطحی و جلوگیری از عمیق شدن آن ها می باشد.

واکس های سنتی و جامد که غالبا بر پایه موم زنبور عسل یا موم کارناوبا تولید می شوند وظیفه ایجاد یک لایه محافظتی قدرتمند و براق کننده را بر عهده دارند که مانع از نفوذ آب و گرد و غبار به درون الیاف می گردد.

واکس ها به تنهایی خاصیت نرم کنندگی بالایی ندارند و به همین دلیل همواره توصیه می شود که پیش از استفاده از آن ها در ابتدا بافت رویه را با استفاده از کرم ها یا لوسیون های مخصوص به خوبی مرطوب و تغذیه نمایید. ایجاد این لایه بندی اصولی یعنی استفاده از کرم برای رطوبت رسانی و سپس واکس برای قفل کردن این رطوبت درون الیاف بهترین استراتژی ممکن برای حفظ سلامت و درخشش محصولات چرمی می باشد.

در نقطه مقابل تمامی این محصولات مفید واکس های مایع و اسفنج های براق کننده فوری قرار دارند که استفاده از آن ها یکی از بزرگترین اشتباهات در زمینه مراقبت از پاپوش های چرمی به شمار می رود. این محصولات غالبا دارای ترکیبات سیلیکونی و حلال های شیمیایی تهاجمی هستند که روی سطح رویه یک لایه پلاستیکی غیر قابل تنفس ایجاد کرده و باعث خفگی و خشک شدن الیاف درونی می شوند.

نحوه صحیح خشک کردن کفش چرم خیس و مرطوب

قرار گرفتن در شرایط آب و هوایی پیش بینی نشده و خیس شدن ناگهانی پاپوش های چرمی اتفاقی است که ممکن است برای هر فردی رخ دهد اما نحوه واکنش به این مسئله تعیین کننده سرنوشت و میزان عمر محصول خواهد بود. بسیاری از افراد در این شرایط به دلیل عجله برای خشک کردن اقدام به استفاده از منابع حرارتی مستقیم مانند شوفاژ بخاری یا سشوار می کنند که این عمل مخرب ترین واکنش ممکن محسوب می شود.

حرارت مستقیم و شدید باعث تبخیر ناگهانی و بسیار سریع آب درون منافذ به همراه تمامی روغن های طبیعی بافت می گردد و این شوک حرارتی قطعا منجر به تغییر شکل و ترک خوردن کفش چرم به شدیدترین حالت ممکن خواهد شد.

اولین و مهم ترین اقدام پس از ورود به محیط سرپوشیده پاک کردن ملایم و سریع آب از روی سطح رویه با استفاده از یک حوله نخی نرم و جاذب رطوبت است تا از نفوذ بیشتر آب به لایه های عمقی جلوگیری به عمل آید.

در این مرحله باید از کشیدن محکم حوله بر روی بافت خودداری نمایید و تنها با حرکات ضربه ای ملایم قطرات آب و همچنین گل و لای احتمالی که ممکن است به سطح چسبیده باشد را پاک کنید. تمیز کردن سطح پیش از آغاز فرآیند خشک شدن از خشک شدن لکه های آب و نمک بر روی رویه که می تواند به الیاف آسیب برساند جلوگیری می کند.

مرحله بعدی کنترل رطوبت درونی و حفظ فرم اصلی ساختار است که از طریق پر کردن فضای داخلی با استفاده از قالب های چوبی بدون لاک به ویژه چوب سدر و یا مچاله کردن کاغذ باطله انجام می پذیرد. چوب سدر به دلیل خاصیت جذب رطوبت فوق العاده ای که دارد آب درون آستر و الیاف را به تدریج به خود کشیده و همزمان بوی نامطبوع ناشی از رطوبت را نیز از بین می برد.

استفاده از این قالب ها یا روزنامه های مچاله شده مانع از جمع شدن و چروک خوردن رویه در زمان تبخیر رطوبت می گردد و شکل آناتومیک اولیه را به بهترین نحو ممکن حفظ می نماید.

پس از آماده سازی اولیه باید اجازه دهید تا پروسه تبخیر رطوبت به صورت کاملا طبیعی و در محیطی با دمای اتاق که دارای جریان هوای مناسبی است طی شود که این فرآیند ممکن است بین بیست و چهار تا چهل و هشت ساعت به طول انجامد. قرار دادن پاپوش ها در محلی به دور از تابش مستقیم نور خورشید و در محیطی سایه دار باعث می شود تا الیاف بدون تحمل هیچ گونه تنش حرارتی رطوبت اضافی خود را از دست بدهند.

صبر و شکیبایی در این مرحله کلیدی ترین عامل برای پیشگیری از بروز خشکی مفرط و ترک خوردن کفش چرم است و نباید تحت هیچ شرایطی این روند طبیعی را با روش های مصنوعی تسریع نمود.

مرحله نهایی و بسیار حیاتی پس از خشک شدن کامل احیای مجدد بافت از دست رفته و بازگرداندن روغن های طبیعی شسته شده توسط آب به درون منافذ است تا الیاف مجددا نرمی و انعطاف پذیری خود را بازیابند. به محض اطمینان از خشک بودن کامل باید یک لایه ضخیم از کاندیشنر یا کرم های مرطوب کننده با کیفیت را بر روی تمام قسمت های رویه ماساژ داده و اجازه دهید تا به صورت عمقی جذب الیاف گردد.

اصول نگهداری کفش چرم در زمان عدم استفاده

بسیاری از آسیب های ساختاری و تغییر شکل های نامطلوب در محصولات چرمی نه در زمان استفاده بلکه دقیقا در ماه هایی رخ می دهد که این محصولات بدون رعایت اصول صحیح در کمد ها و جاکفشی ها انبار می شوند. انبار کردن غیراصولی و رها کردن متریال های طبیعی برای مدت طولانی بدون فراهم نمودن شرایط محیطی مناسب می تواند باعث افت شدید کیفیت خشکی بیش از حد و ایجاد خطوط شکستگی عمیق در آن ها گردد.

بنابراین آگاهی از نحوه صحیح انبارداری و نگهداری در فصولی که از پاپوش های خود استفاده نمی کنید یکی از ارکان اصلی در جلوگیری از ترک خوردن کفش چرم و حفظ زیبایی ظاهری آن ها در دراز مدت محسوب می شود.

مهم ترین ابزاری که برای نگهداری طولانی مدت باید مورد استفاده قرار گیرد قالب های استاندارد چوبی است که قرار دادن آن ها در فضای داخلی مانع از فروریختن ساختار رویه و ایجاد چروک های ماندگار می گردد. چروک هایی که به دلیل عدم استفاده از قالب روی سطح رویه ایجاد می شوند در صورت خشک شدن بافت به سرعت تبدیل به شکستگی های عمیقی می شوند که دیگر قابل ترمیم نخواهند بود.

قالب های ساخته شده از چوب سدر علاوه بر حفظ فرم فیزیکی با جذب رطوبت باقی مانده و دفع حشرات موذی محیطی کاملا بهداشتی و ایمن را برای استراحت طولانی مدت الیاف فراهم می آورند.

انتخاب پوشش مناسب برای جلوگیری از نشستن گرد و غبار بر روی منافذ یکی دیگر از اصول مهم در زمان انبارداری است که باید با دقت فراوان و پرهیز از اشتباهات رایج صورت پذیرد. قرار دادن محصولات چرمی در کیسه های پلاستیکی دربسته یکی از بزرگترین خطراتی است که می تواند منجر به ایجاد کپک و قارچ در محیط مرطوب و یا خشک شدن کامل الیاف در محیط های گرم شود زیرا پلاستیک مانع از جریان یافتن هوا می گردد.

بهترین گزینه برای این منظور استفاده از کیسه های پارچه ای نخی یا کیسه های مخصوصی است که قابلیت تنفس دارند و ضمن جلوگیری از نفوذ آلودگی ها امکان تبادل هوا را نیز به راحتی فراهم می سازند.

مکان فیزیکی که برای انبار کردن انتخاب می کنید باید دارای شرایط دمایی و رطوبتی پایدار و معتدلی باشد تا از ایجاد هرگونه شوک محیطی به بافت های طبیعی و حساس جلوگیری به عمل آید. قرار دادن در مکان هایی مانند زیرزمین های بسیار مرطوب اتاق زیر شیروانی بسیار گرم و یا قرار دادن در مجاورت مستقیم دریچه های سیستم های گرمایشی و سرمایشی می تواند به سرعت ساختار کلاژن را تخریب نماید.

یک کمد تاریک خنک و دارای تهویه مناسب ایده آل ترین فضایی است که می توانید برای محافظت از سرمایه خود در برابر عواملی که به ترک خوردن کفش چرم منجر می شوند فراهم نمایید.

جمع بندی

محصولات چرمی به دلیل اصالت دوام و زیبایی منحصر به فرد خود همواره به عنوان یک سرمایه گذاری ارزشمند در کمد لباس هر فرد شیک پوشی شناخته می شوند که نیازمند توجه و مراقبت های اصولی هستند. ساختار بیولوژیکی و طبیعی این متریال ایجاب می کند که به صورت مداوم تمیز شده تغذیه گردد و در شرایط محیطی مناسبی نگهداری شود تا بتواند کیفیت اولیه خود را حفظ نماید.

بی توجهی به این نیاز های اساسی و رها کردن بافت در معرض عوامل مخربی همچون خشکی حرارت مستقیم و رطوبت های کنترل نشده از اصلی ترین دلایلی هستند که در نهایت به ترک خوردن کفش چرم منجر می شوند و زیبایی ظاهری و مقاومت ساختاری آن را به طور کامل از بین می برند.

ایجاد یک روتین مراقبتی منظم که شامل استفاده از برس های نرم برای پاکسازی روزانه بهره گیری از کرم ها و روغن های تغذیه کننده ارگانیک و اجرای صحیح اصول خشک کردن و انبارداری است می تواند عمر مفید این محصولات را به شکل شگفت انگیزی افزایش دهد. انتخاب محصولات محافظتی با کیفیت دوری از مواد شیمیایی تهاجمی حاوی حلال ها و سیلیکون ها و همچنین استفاده از قالب های چوبی استاندارد اقداماتی ساده اما به شدت موثر هستند که تفاوت چشمگیری در نتیجه نهایی ایجاد می کنند.

با اختصاص دادن تنها چند دقیقه زمان در هفته برای رسیدگی اصولی به استایل چرمی خود می توانید از فرسایش زودهنگام جلوگیری کرده و از ظاهری درخشان و بدون نقص در هر موقعیتی لذت ببرید.